سال روز تولد مرحوم استاد جلیل شهناز را با قانون بخوانید...


 

روزنامه قانون

بخش فرهنگ و هنر

شهرزاد شاه کرمی

 

روزنامه قانون

یکم خرداد ماه سال روز تولد مرحوم استاد جلیل شهناز

جلیل شهناز

اصل مطلب

 

 

تقدیر از استاد عبدالوهاب شهیدی در حضور هوشنگ ابتهاج، محمدرضاشجریان و هوشنگ ظریف:

 

شب «عبدالوهاب شهیدی» -آهنگساز، خواننده و نوازنده‌ی عود- به همت مجله‌ی «بخارا» به سردبیری «علی دهباشی» با حضور هوشنگ ابتهاج (سایه)، محمدرضا شجریان، هوشنگ ظریف، محمد اسماعیلی و حسن ناهید برگزار شد. «فرهاد فخرالدینی» نیز به این مناسبت پیام داد و در پایان برنامه مجتبی عسگری و علیرضا فریدون‌پور به همراه سامان صادقیان (تار) و شهرام میرجلالی (عود) آواز خواندند.

  

ادامه مطلب و تصاویر گزارش از موسیقی ما

 

 

 

سال روز درگذشت استاد جلال ذوالفنون:

28 اسفند ماه به سال 1390 درگذشت جلال ذوالفنون ( متولد: 1316 آباده ی شیراز)جلال ذوالفنون


پدرش سه تار می نواخت و برادرش محمود، ویلن. جلال ذوالفنون مقدمات موسیقی را نزد برادرش آموخت. در هنرستان ملی موسیقی ثبت نام کرد و از آنجایی که در آن جا به ساز دلخواه او سه تار اهمیتی نمی دادند، تار را انتخاب کرد. وی در آموختن موسیقی از محضر موسی خان معروفی، نور علی خان برومند، داریوش صفوت، یوسف فروتن و سعید هرمزی بهره برد. از سال 1346 کار خود را روی سه تار متمرکز کرد. تألیف کتاب های «آموزش موسیقی ایران بر اساس تکنیک سه تار» و «آموزش تار و سه تار» از آثار اوست.

 

 

 

 

 

 

سال روز درگذشت استاد غلامحسین بنان :

8 اسفند ماه به سال 1364 درگذشت استاد غلامحسین بنان (تولد 1290) :

پدرش کریم بنان الدوله مستوفی خوش خط و موسیقیدان بود. پسرش غلامحسین هم خط خوش و آواز لطیف را از پدر ارث برده بود.

از کودکی نغمه های دل انگیز می خواند، در اوایل کار نزد موسیقیدان خوش آوازی به نام ضیاء الذاکرین به مقام های موسیقی آشنا شد. سپس برای تکمیل فن خود از محضر ناصر سیف استفاده کرد. در سال 1320 جزو خوانندگان رادیو شد و صدای جذابش به گوش مردم رسید.

بنان در آغاز کار، بیشتر آواز می خواند و علاقه ای به خواندن آهنگهای ضربی نداشت. ولی همین که بعضی آثار جدید موسیقی را در ارکستر انجمن ملی شنید به خواندن این گونه قطعات نیز اظهار علاقه کرد و از عهدۀ اجرای آنها نیز مانند دستگاه خوانی به خوبی برآمد و در هر دو روش استادی و مهارت خود را نشان داد.

صوت بنان هر چند کوتاه و کم وسعت است ولی بسیار لطیف و جذاب است، گوش او بسیار حساس بود و به راستی دیده نشده بود که حتی یک بار پرده ای را اشتباه کند. بنان در آواز استعدادی بی نظیر داشت و حتی در تقلید صدای دیگران نیز دارای مهارت مخصوصی بود.

صدای بنان لطیف، گرم، دلپذیر و دل انگیز است. سبک آوازخوانی بنان مخصوص خود اوست. آوازش به دل می نشیند و شنونده را سرمست می کند. در خواندن شعر و انتخاب غزل ذوقی سلیم داشت و شعر را بسیار خوب ادا می کرد و تحریر زائد نمی داد. "رهی معیری" صدای او را تشبیه به مخمل کرده و او را صدا مخملی می نامید.

 

نویسنده : شهرزاد شاه کرمی

منبع : چهره های موسیقی ایران،شاپور بهروزی.

 

 

سال روز درگذشت استاد حسین تهرانی:

 

7 اسفند ماه به سال 1352 درگذشت حسین تهرانی (تولد 1291 تهران):

فرزند میرزا اسماعیل از 5 سالگی نواختن تمبک را آغاز کرد. رضا روانبخش، مهدی قیاسی کنگرلو و همچنین استاد ابوالحسن صبا از اساتید تهرانی در نواختن تمبک بودند. او ارکستری از نوازندگان تمبک تشکیل داد و با فعالیت جدی او و معرفی دیگرگون این ساز، تمبک از جرگه سازهای مطربی بیرون آمد و به جایگاه سازی علمی رسید. حسین تهرانی با کمک استاد صبا، حسین دهلوی و روح الله خالقی تکنیک خاصی را برای ضرب پایه گذاری کرد و انگشت گذاری، تعیین علائم و استخراج بهترین صوت حاصل از ضرب را در کتابی به نام آموزش تمبک، به یادگار گذاشت. تهرانی 7 اسفند سال 52 دیده از جهان بربست.

 

تولد سرود ملی ایران :

 

تهران- شهریور 1323

- نیروهای انگلیسی و دیگر متفقین تهران را اشغال کرده­ اند.

حسین گل گلاب- تصنیف سرای معروف- در حال گذر از یکی از خیابان­های معروف شهر:

صحنه ­ی مشاجره، بین یک سرباز انگلیسی و یک افسر ایرانی را مشاهده می­کند؛

سرباز انگلیسی کشیده­ ی محکمی در گوش افسر ایرانی می­نوازد!

گل گلاب پس از دیدن این صحنه با چشمانی اشک آلود ؛ به استودیوی روح الله خالقی می­ رود.

غلامحسین بنان می ­پرسد؛ ماجرا چیست؟

گل گلاب آن چه رخ داده بود را شرح می­ دهد و می­ گوید :

کار ما به اینجا رسیده که سرباز اجنبی توی گوش نظامی ایرانی بزند! سپس قلم به دست می­ گیرد و با همان حال، می ­سراید :

ای ایران ای مرز پر گهر

ای خاکت سرچسمه­ی هنر

دور از تو اندیشه بدان

پاینده باشی و جاودان

ای دشمن! ار تو سنگ خاره­ای من آهنم

جان من فدای خاک پاک میهنم ...

 

در همان لحظه، خالقی موسیقی آن را  می­ نویسد و بنان نیز، آن را می­ خواند و طی یک هفته، تصنیف « ای ایران» در یک ارکستر بزرگ اجرا می­ شود.

سرود «ای ایران» در 27 مهر ماه سال 1323 در تالار دبستان نظامی [دانشکده افسری فعلی] و در حضور جمعی از چهره­های فعال در موسیقی ایران متولد شد. شعر این سرود را «حسین گل گلاب» استاد دانشگاه تهران سروده بود و از ویژگی­های آن، نخست این است که تک تک واژه­های به کار رفته در سروده، فارسی است و در هیچیک از ابیات آن کلمه­ی معرب یا غیر فارسی وجود ندارد و سراسر هر سه بند سرود، سرشار از واژه­های خوش­تراش فارسی است. زبان پاکیزه­ای که هیچ واژه بیگانه در آن راه پیدا نکرده است. و با این همه هیچ واژه­ای نیز در آن مهجور و ناشناخته نیست و دریافت متن را دشوار نمی ­سازد.

دومین ویژگی سرود «ای ایران» در بافت و ساختار شعر آن است، به گونه­ای که تمامی گروه­های سنی، از کودک تا بزرگسال می­توانند آن را اجرا کنند. همین ویژگی سبب شده است تا این سرود در تمامی مراکز آموزشی و حتی کودکستان­ها قابلیت اجرا داشته باشد.

سومین ویژگی که برای این سرود قائل شده­ اند، فراگیری این سرود به لحاظ امکانات اجرایی است که به هر گروه یا فرد، امکان می­ دهد تا بدون ساز ، آلات و ادوات موسیقی نیز بتواند آن را اجرا کند.

آهنگ این سرود که در آواز دشتی خلق شده، از ساخته­ های ماندگار «روح الله خالقی» است.

ملودی اصلی و پایه ای کار، از برخی نغمه ­های موسیقی بختیاری که از فضایی حماسی برخوردار است، گرفته شده است.

این سرود در اجرای نخست خود به صورت کر خوانده شد. اما ساختار محکم شعر و موسیقی آن سبب شد تا در دهه­ های بعد خوانندگان مطرحی همانند«غلامحسین بنان» و نیز «اسفندیار قره­ باغی» آن را به صورت تک­ خوانی هم اجرا کنند.

در سال­های اولیه پس از انقلاب، این سرود برای مدت کوتاهی به عنوان «سرود ملی» از رادیو و تلویزیون ایران پخش شد، اما پس از آن چند سالی از رسانه­ های داخلی حذف شد تا این که در دهه­ ی اخیر به مناسبت­ های مختلف تاریخی، آن را می­ شنویم.

 

ای ایران ای مرز پر گهر

ای خاکت سرچشمه هنر

دور از تو اندیشه بدان

پاینده مانی و جاودان

ای ... دشمن ار تو سنگ خاره­ ای من آهنم

جان من فدای خاک پاک میهنم

مهر تو چون شد پیشه­ ام 

دور از تو نیست اندیشه ­ام

در راه تو کی ارزشی دارد این جان ما

پاینده باد خاک ایران ما

سنگ کوهت در و گوهر است

خاک دشتت بهتر از زر است

مهرت از دل کی برون کنم

برگو بی­ مهر تو چون کنم

تا .... گردش جهان و دور آسمان بپاست

نور ایزدی همیشه رهنمای ماست

مهر تو چون شد پیشه­ ام

دور از تو نیست، اندیشه­ ام

در راه تو، کی ارزشی دارد این جان ما

پاینده باد خاک ایران ما

ایران ای خرم بهشت من

روشن از تو سرنوشت من

گر آتش بارد به پیکرم

جز مهرت بر دل نپرورم

از ... آب و خاک و مهر تو سرشته شد دلم

مهرت ار برون رود چه می­ شود دلم

مهر تو چون، شد پیشه­ ام

دور از تو نیست، اندیشه­ ام

در راه تو، کی ارزشی دارد این جان ما

پاینده باد خاک ایران ما

  

نویسنده : شهرزاد شاه کرمی